▫️داود امامی، روزنامه نگار
چند ماه پیش در جلسهای در شهرداری، حاضر بودم. موضوع جلسه، برونسپاری بخشی از فعالیتهای شهرداری به دفاتر پیشخوان دولت در حوزه درآمد و شهرسازی بود. همانجا عنوان کردم این رویکرد، شایسته مردمِ ما نیست، چرا که نتیجهای جز سرگردانی و اتلاف وقتِ شهروندان ندارد. به جای آن، پیشنهاد دادم به سمت «شهروندسپاری» برویم؛ یعنی مردم بتوانند با گوشی یا رایانه شخصی خود کارهایشان را انجام دهند و فقط در مواقع ضروری به اداره مراجعه کنند. کارمندان ادارات هم موظف باشند به صورت برخط، پاسخگوی درخواستها باشند، نه اینکه همه چیز به واسطهها واگذار شود.
این دغدغه، زمانی برایم پُررنگتر شد که امروز برای یک کار بانکی مربوط به ضمانت بستگانم، که فرزندشان تازه به دنیا آمده است، به یکی از دفاتر پیشخوان رفتم. صحنهای که مشاهده کردم جای تأمل داشت؛ کارکنانی که کمترین آشنایی با موضوع داشتند، با استرس به اربابرجوع پاسخ میدادند و در کنارش یک دستگاه کارتخوان بود تا بابت هر کاری، وجهی دریافت شود. این تجربه، بهروشنی نشان میدهد دفاتر پیشخوان به جای تسهیل کار مردم، به واسطهای تبدیل شدهاند که نه دانشِ کافی دارند و نه مسئولیتی جز دریافت هزینه.
دفاتر پیشخوان دولت بر اساس مصوبه هیأت وزیران در سال ۱۳۸۹ و آییننامههای اجرایی مرتبط ایجاد شدند تا دسترسی مردم به خدمات عمومی آسانتر شود، مراجعات به ادارات کاهش یابد و دولت الکترونیک تحقق پیدا کند. اما واقعیت امروز، فاصلهای آشکار با آن هدف دارد. شهروندان هنوز هم سرگرداناند، فقط به جای پشت درِ ادارات، پشت درِ دفاتر پیشخوان میایستند. هزینهها و کارمزدهای اضافی به آنان تحمیل میشود، در حالی که بسیاری از این خدمات در ادارات رایگان یا با هزینه ناچیز انجام میگرفت. نبود آموزش و تخصص در کارکنان دفاتر نیز باعث کاهش کیفیت خدمات و افزایش خطا شده است.
در شرایطی که ابزارهای هوشمند و سامانههای آنلاین بهسرعت در حال توسعه هستند، دیگر نیازی به چنین واسطههایی نیست. شهروندسپاری یعنی مردم بتوانند با گوشی یا رایانه شخصی خود عوارض بپردازند، پروانه ساخت درخواست کنند یا مدارک لازم را بارگذاری کنند و ادارات موظف باشند مستقیم و شفاف پاسخگو باشند. چنین الگویی، هزینه اضافی را حذف میکند، فساد اداری را کاهش میدهد و اعتماد عمومی را افزایش میبخشد. در حقیقت روح اصل ۴۴ قانون اساسی که بر کوچکسازی دولت تأکید دارد، زمانی محقق خواهد شد که نتیجه آن آسایش واقعی مردم باشد، نه افزایش سردرگُمی و هزینهها.
واقعیت، این است که دفاتر پیشخوان اگرچه در ابتدا برای تسهیل خدمات ایجاد شدند، اما امروز بیش از آنکه به مردم خدمت کنند، بار مالی و روانی جدیدی بر دوش آنان گذاشتهاند. ادامه این روند، فاصله شهروندان از خدمات اصلی را بیشتر و واسطهگری را تقویت میکند. راه درست، حرکت به سمت شهروندسپاری و تقویت بسترهای دولت همراه و خدمات آنلاین واقعی است؛ مسیری که شأن و کرامت مردم را حفظ میکند، هزینهها را کاهش میدهد و کارایی را بالا میبرد.
🔸همراه ما باشید در👇
پیام رسان ایتا :
@ostanepanjom
