▫️گزارش: داود امامی، روزنامهنگار
در هفتههای اخیر، برخی شهروندان کرمانشاه هنگام مراجعه به داروخانهها برای تهیه دارو، با پاسخی تکراری مواجه شدهاند: «نداریم». از کپسول ریفامپین گرفته تا برخی آنتیبیوتیکها، داروهای بیماران خاص، اقلام قلبی و حتی برخی داروهای هورمونی.
🔻شاید هر کدام از این موارد بهتنهایی کمبودی مقطعی تلقی شود؛ اما وقتی یک بیمار برای یافتن داروی خود از چند داروخانه سراغ میگیرد و نتیجه یکسان است، موضوع از یک تجربه فردی فراتر میرود و به مسئلهای عمومی تبدیل میشود.
روایت مردم؛ اضطراب پشت پیشخوان
یکی از شهروندان میگوید: «سه داروخانه رفتم. هر سه گفتند نداریم. نمیدانم واقعاً نیست یا توزیع نمیشود. وقتی بیمار در خانه منتظر داروست، این بلاتکلیفی سختتر از خود بیماری است.»
شهروند دیگری میگوید: «قبلاً اگر یک داروخانه نداشت، جای دیگر پیدا میشد. حالا باید چند جا بگردی. نگرانی آدم بیشتر از این است که نکند این روند ادامهدار باشد.»
▫️این روایتها نشان میدهد مسئله صرفاً کمبود فیزیکی یک دارو نیست؛ مسئله شکلگیری احساس ناامنی دارویی است.
داروخانهداران: ما هم در فشاریم
یکی از داروخانهداران کرمانشاه میگوید: «در بسیاری از موارد، سهمیهای که از شرکتهای پخش دریافت میکنیم محدود است. ما هم سفارش میدهیم اما به اندازه نیاز تحویل نمیگیریم.»
داروخانهدار دیگری به تأخیر مطالبات بیمهای اشاره میکند: «وقتی پرداختها با تأخیر انجام میشود، فشار نقدینگی بالا میرود. این موضوع بر توان تأمین و نگهداری موجودی اثر میگذارد.»
▫️این اظهارات نشان میدهد داروخانهها خود بخشی از یک زنجیره تحت فشار هستند؛ زنجیرهای که هر اختلال در آن، مستقیم به بیمار منتقل میشود.
پرسش از متولیان سلامت استان
در این میان، پرسشی جدی از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه بهعنوان متولی سلامت استان مطرح است:
▫️آیا کمبود برخی اقلام دارویی در استان تأیید میشود؟
▫️میزان موجودی داروهای حیاتی در انبارهای استانی چقدر است؟
▫️چه برنامهای برای اطلاعرسانی شفاف به مردم وجود دارد؟
▫️آیا سامانهای برای اعلام موجودی لحظهای دارو در داروخانههای استان فعال است؟
شفافیت در پاسخ به این پرسشها میتواند از شکلگیری شایعات و بیاعتمادی جلوگیری کند.
وزارت بهداشت چه میگوید؟
در سطح کلان نیز انتظار میرود وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی درباره وضعیت تأمین داروهای استراتژیک اطلاعرسانی دقیقتری ارائه دهد.
▫️آیا کمبودها مقطعی است یا نشانهای از فشار بر زنجیره تأمین؟
▫️چه تمهیداتی برای جلوگیری از تکرار این وضعیت اندیشیده شده است؟
🔻دارو، کالایی عادی نیست که نبودش قابل جایگزینی ساده باشد. هر وقفه در دسترسی، مستقیماً بر سلامت شهروندان اثر میگذارد.
نقش نمایندگان مردم در مجلس چیست؟
از سوی دیگر، این پرسش نیز مطرح است که نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی چه میزان این موضوع را بهعنوان مطالبه عمومی پیگیری کردهاند؟
▫️آیا تذکر رسمی به وزیر داده شده است؟
▫️آیا گزارشی از وضعیت تأمین دارو در استان مطالبه شده است؟
نظارت پارلمانی دقیق و مطالبهگری قانونی، یکی از ابزارهای تقویت شفافیت در چنین موضوعاتی است.
فراتر از کمبود؛ مسئله اعتماد
کارشناسان حوزه سلامت معتقدند چالشهای فعلی را باید در سه سطح تحلیل کرد: فشار بر زنجیره تأمین و تولید، توزیع نامتوازن منطقهای و مشکلات اقتصادی شبکه عرضه؛ اما در کنار این عوامل، مسئلهای مهمتر وجود دارد: فرسایش اعتماد عمومی.
🔻وقتی پاسخ «نداریم» به تجربهای پرتکرار تبدیل شود، حتی اگر کمبود مقطعی باشد، احساس ناامنی شکل میگیرد.
🔹انتظار افکار عمومی روشن است: اعلام عمومی وضعیت موجودی داروهای حیاتی، ایجاد سامانه رهگیری در سطح استان، تسریع در پرداخت مطالبات داروخانهها و گزارش شفاف از برنامه تأمین در ماههای پیشرو
💢پاسخ «نداریم» اگر گاهبهگاه باشد، قابل درک است. اما اگر به یک واژه پرتکرار تبدیل شود، دیگر یک اتفاق ساده نیست؛ نشانهای از نیاز به بازنگری در مدیریت زنجیره تأمین است. دارو فقط یک کالا نیست؛ بخشی از امنیت انسانی و آرامش اجتماعی است و امنیت، نیازمند پاسخگویی و شفافیت است.
داود امامی، کرمانشاه
۲۶ بهمن ۱۴۰۴
