▫️ داود امامی، کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی
هرگاه سخن از توسعه متوازن و عدالتمحور به میان میآید، باید نقشه جغرافیایی فرهنگ، اقتصاد و منابع انسانی را پیش چشم داشت. صنایعدستی از آن دست ظرفیتهایی است که بهروشنی در این نقشه میدرخشد؛ خاصه در سرزمینی چون کرمانشاه، که تاریخ، ذوق و معیشت مردمش در تار و پود گلیم، چوب، فلز، نمد و موسیقی تنیده شده است.
روز ملی صنایعدستی، فقط یک تقویم برای گرامیداشت هنرهای سنتی نیست؛ بلکه فرصتی است برای بازاندیشی در مسیر توسعه، بازتعریف هویت اقتصادی و بهرهگیری از ظرفیتهای خاموشی که سالها مغفول ماندهاند. صنایعدستی در کرمانشاه تنها هنر نیست؛ اقتصاد، فرهنگ، دیپلماسی و حتی امنیت پایدار است.
کرمانشاه، با جایگاهی ممتاز در ژئوپلیتیک فرهنگی غرب کشور و هممرزی با عراق، دروازهای بالقوه برای صادرات صنایعدستی ایران به کشورهای منطقه است. چاقوی کرند غرب، گیوه اورامانات، تنبور گهواره، گلیم هرسین، نمدمالی دالاهو، منجقدوزی لباسهای کردی، جاجیمبافی اورامانات، گلیم سنه، سفال فَش، زیورآلات سنتی، فرشبافی، محصولات چرمی، معرقکاری و سازهای بومی چون تنبور و دف، تنها بخشی از برندهای هنری استاناند که قابلیت تبدیل شدن به نشانهای تجاری جهانی را دارند.
این ظرفیت، اگر بهدرستی دیده و هدایت شود، نهتنها میتواند به کاهش بیکاری در استان کمک کند، بلکه مسیری روشن برای صادرات غیرنفتی، کارآفرینی روستایی و برندسازی ملی خواهد بود.
مرزنشینی، برخلاف تصور رایج، تهدید نیست؛ اگر صنایعدستی به تولید انبوه، بستهبندی استاندارد، آموزش بازاریابی و پلتفرمهای دیجیتال متصل شوند، همین مرزها میتوانند به مزیت رقابتی و فرصت اشتغالزایی پایدار بدل شوند.
جغرافیای سیاسی به ما میآموزد که قدرت تنها در منابع فیزیکی یا مرزهای استراتژیک نیست؛ بلکه در هویتهای محلی، فرهنگهای تولیدی، اقتصاد خُرد بومی و نقشآفرینی اجتماعی جوامع محلی نیز ریشه دارد. صنایعدستی در این نگاه، صرفاً کالای فرهنگی نیست؛ سرمایهای استراتژیک است.
در استانی که هزاران جوان تحصیلکرده و ماهر با معضل بیکاری دستبهگریباناند، حمایت از صنایعدستی میتواند نسخهای کارآمد باشد؛ بهویژه برای زنان خانهدار، روستاییان، عشایر و هنرمندان فراموششدهای که هنوز دل در گروی سنت دارند.
با این حال، بزرگداشت کافی نیست. توسعه صنایعدستی در استان نیازمند یک نقشه راه جامع است:
*آموزش نسل جدید؛
*سرمایهگذاری در زیرساختهای تولید؛
*برندسازی منطقهای و ملی؛
*بازاریابی دیجیتال و استفاده از فناوری؛
*ایجاد بازارچههای مرزی و پایانههای صادراتی صنایع دستی؛
*بیمه و حمایتهای قانونی از فعالان این حوزه؛
*معرفی ظرفیتهای استان در نمایشگاهها و رویدادهای بینالمللی؛
مسئولین عزیز؛ بیایید بهجای نگاه نوستالژیک، نگاهی آیندهمحور به صنایعدستی داشته باشیم.
در جهانی که تمایز فرهنگی، برگ برنده کشورهاست، ما از دل خاک، آوا، رنگ و نقش خود میتوانیم جهانی شویم.
