داود امامی، کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی
مناطق مرزی مانند اورامانات، با وجود ظرفیتهای چشمگیر انسانی، طبیعی و استراتژیک، همچنان در متن برنامهریزی ملی غایباند
در صحن علنی مجلس شورای اسلامی، آنچه بیش از واژهها اهمیت دارد، موقعیت مکانیِ صدایی است که شنیده میشود. امروز سهشنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴، نطق حاج رستگار یوسفی، نماینده مردم شریف اورامانات، نه صرفاً بیان دغدغههای یک حوزه انتخابیه، بلکه پژواکی از یک مطالبه عمیق و تاریخی بود: عدالت در توسعه فضایی ایران.
آقای یوسفی در سخنرانی خود با نگاهی واقعبینانه و نگاهی برخاسته از میدان عمل، به بیعدالتیهای مزمن در تخصیص منابع، ضعف زیرساختها، و بیتوجهی ساختاری به مناطق مرزی و کمبرخوردار پرداخت. آنچه این نطق را از دیگر اظهارات متمایز میسازد، تکیه بر مفاهیمی بنیادین در حوزه حکمرانی منطقهای و توسعه متوازن است؛ مفاهیمی که متأسفانه سالهاست در سایه تمرکزگرایی افراطی، به حاشیه رفتهاند.
بهعنوان کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی، معتقدم که بخش قابل توجهی از ناکارآمدیها و تنشهای منطقهای، ریشه در غفلت از مفهوم «عدالت فضایی» دارد. سخنرانی آقای رستگار یوسفی یادآور این واقعیت است که مناطق مرزی مانند اورامانات، با وجود ظرفیتهای چشمگیر انسانی، طبیعی و استراتژیک، همچنان در متن برنامهریزی ملی غایباند.
مطالبهی عدالت، نه خواستهای محلی، بلکه ضرورتی ملی است. اگر مناطق مرزی نادیده گرفته شوند، شکافهای اقتصادی و اجتماعی به بحرانهای امنیتی و انسجامملی تبدیل خواهند شد. از این منظر، نطقِ مدبرانه ی امروز نماینده اورامانات نه یک اعتراض شخصی، بلکه تبلور مسئولیتی ملی است در قبال مردمی که در سنگر مرزها ایستادهاند، اما سهمی از مواهب توسعه ندارند.
این سخنرانی را باید جدی گرفت؛ نه صرفاً به عنوان اعتراض، بلکه بهمثابه دعوتی برای بازخوانی رویکردهای کلان توسعه در ایران. صدای آقای رستگار یوسفی، صدای جغرافیایی است که باید دوباره دیده شود، شنیده شود و در تصمیمسازیها لحاظ گردد.
اگر قرار باشد توازن، پایداری و امنیت در افق ایرانِ آینده برقرار باشد، این نطقها باید مبنای عمل و بازنگری قرار گیرند؛ چرا که توسعه، زمانی توسعه است که برای همه باشد، نه فقط برای مرکز.
