▫️مهندس محمدمهدی نیازی
در عصر حاضر، شبکه برق تنها ابزار تأمین روشنایی نیست، بلکه ستون فقرات امنیت ملی و عملیات دفاعی بهشمار میرود. مراکز فرماندهی، پدافند هوایی، رادارها، سامانههای ارتباطی و بیمارستانها همگی وابسته به برق پایدار هستند. قطع برق در این مراکز، نهتنها توان دفاعی را فلج میکند، بلکه میتواند به اختلال در خدمات حیاتی و افزایش تلفات انسانی بینجامد. ازاینرو، پایداری برق در شرایط جنگی، موضوعی راهبردی و حیاتی است، نه صرفاً فنی یا زیرساختی.
ایران، با تجربه جنگ تحمیلی و تهدیدات طبیعی و نظامی همزمان، نیازمند آمادگی برای حفظ زیرساختهای برق در بحران است. پایداری شبکه برق یعنی تابآوری در برابر حملات سایبری، فیزیکی، جنگ الکترونیک، و بلایای طبیعی. چند ساعت خاموشی در زمان بحران، میتواند امنیت، نظم و کارایی سیستم دفاعی را مختل کند. بهویژه استانهای مرزی مانند کرمانشاه با موقعیت استراتژیک، بیش از پیش به زیرساختهای برق مستقل و مقاوم نیاز دارند. این استانها در صورت قطع برق، ممکن است دچار اختلال در روند امدادرسانی، مدیریت بحران، و پشتیبانی لجستیکی شوند.
شبکه برق ایران عمدتاً متمرکز و وابسته به خطوط انتقال طولانی است. این ساختار، با هدف قرار گرفتن چند نقطه کلیدی، میتواند شهرهای بزرگ را دچار خاموشی کند و به هدفی استراتژیک برای دشمن تبدیل شود. راهکارهایی مانند تولید پراکنده، ریزشبکههای مستقل (قابلیت جزیرهایشدن)، برق اضطراری، ذخیرهساز انرژی، و مقاومسازی فیزیکی و سایبری، برای کاهش این آسیبپذیری ضروری هستند. همچنین ایجاد لایههای دفاعی در برابر حملات سایبری به تجهیزات کنترلی و اتوماسیون شبکه، بهویژه در پستهای فوقتوزیع، اهمیتی فزاینده دارد.
کشورهایی مانند آلمان، ژاپن، کرهجنوبی و اوکراین با راهاندازی مراکز محلی تولید انرژی و سامانههای پشتیبان در مراکز حیاتی، تابآوری برق خود را افزایش دادهاند. تمرینات شبیهسازی بحران و طراحی شبکههای مقاوم بر مبنای پدافند غیرعامل، بخشی از این راهبردهاست. در ایران نیز، تمرکز صرف بر تولید انبوه برق، بدون برنامهریزی برای دوام شبکه در بحران، خطری جدی برای امنیت ملی است. همچنین باید استانداردهایی برای تابآوری تجهیزات حیاتی تدوین شود تا در برابر ضربات فیزیکی یا امواج الکترومغناطیسی دوام بیاورند.
برای افزایش پایداری، باید اقداماتی کلیدی در دستور کار قرار گیرد: توسعه تولید محلی برق در مراکز درمانی، فرماندهی و نظامی؛ تجهیز پایگاهها به دیزل ژنراتور و باتریهای پشتیبان؛ آموزش عمومی و طراحی مانورهای قطع برق؛ و استفاده هدفمند از انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه خورشیدی. برخلاف تصور رایج، انرژی خورشیدی تنها یک گزینه زیستمحیطی نیست، بلکه ابزاری کاربردی برای حفظ حداقل خدمات حیاتی در شرایط بحران است. همچنین بهرهگیری از فناوری ذخیرهسازی انرژی (مانند باتریهای لیتیوم-یونی) میتواند دوام تأمین برق در زمان قطعیها را بهبود دهد.
نصب پنلهای خورشیدی بر بام مدارس، پادگانها، مراکز درمانی و حتی منازل، میتواند پشتوانهای برای مقابله با قطعیهای گسترده باشد. در شهری مانند کرمانشاه که با زلزله و تهدیدات مرزی مواجه است، چنین راهکارهایی تابآوری را بهطور چشمگیر افزایش میدهند. پایداری برق در بحران، تجمل یا آیندهنگری نیست، بلکه ضرورتی فوری برای حفظ امنیت، سلامت و ثبات اجتماعی است. آمادگی برای حفظ عملکرد زیرساختهای حیاتی در زمان حمله، نهتنها توان دفاعی را حفظ میکند، بلکه نقش مهمی در بازدارندگی، اعتماد عمومی و ثبات ملی ایفا خواهد کرد.
🔸همراه ما باشید در👇
پیام رسان ایتا :
@ostanepanjom
