▫️داود امامی، کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی
در روزهای اخیر، بیانیه مشترک اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس، با طرح ادعای مالکیت امارات متحده عربی بر جزایر ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی، بار دیگر یکی از قدیمیترین موضوعات ژئوپلیتیکی خلیج فارس را به صدر اخبار آورد. این در حالی است که از منظر تاریخی، حقوقی و جغرافیایی، حاکمیت این جزایر بهصورت مستمر و قطعی در اختیار ایران بوده و هیچ مرجع بینالمللی نیز ادعای امارات را به رسمیت نشناخته است.
🔻جزایر سهگانه در دهانه ی تنگه راهبردی هرمز قرار دارند؛ جایی که بیش از یکسوم نفت جهان از آن عبور میکند. کنترل این سه نقطه کوچک دریایی، معادل تسلط بر شریان حیاتی انرژی در جهان است و به همین دلیل، اهمیت آن از جنبههای اقتصادی، امنیتی و ژئوپلیتیکی، فراتر از ابعاد محلی است.
🔻از نظر تاریخی، اسناد متعدد از دوران صفویه، زندیه، قاجار و حتی نقشههای رسمی بریتانیا در قرن نوزدهم، مالکیت ایران را بر این جزایر تأیید میکنند. در سال ۱۹۷۱ و همزمان با خروج نیروهای انگلیسی از خلیج فارس، ایران بر اساس توافق با شارجه، کنترل جزایر را بازپس گرفت؛ اقدامی که پیش از تشکیل رسمی کشور امارات انجام شد. از آن زمان تاکنون، اداره کامل نظامی و اداری جزایر در اختیار ایران بوده و مردم ساکن جزیره ابوموسی نیز تابعیت ایرانی دارند.
🔻در پیرامون این جزایر، منابع قابلتوجه نفت و گاز در حوزههای «مبارک» و «سیری» وجود دارد. همچنین معدن خاک سرخ ابوموسی از ذخایر باارزش معدنی به شمار میرود و سالانه مقادیر قابلتوجهی از آن استخراج و صادر میشود. بدین ترتیب، ادعای امارات بیش از آنکه جنبه احساسی یا تاریخی داشته باشد، ریشه در منافع اقتصادی و ژئوپلیتیکی دارد.
🔻برای اروپا نیز اهمیت این موضوع در حفظ توازن قوا در خلیج فارس و اطمینان از استمرار جریان انرژی نهفته است. اتحادیه اروپا، با تکرار مواضع تبلیغاتی در حمایت از امارات، در واقع میکوشد روابط اقتصادی و تسلیحاتی خود با شیخنشینهای عربی را تحکیم کند.
🔻اما واقعیت میدانی تغییرناپذیر است: ایران، طی بیش از پنج دهه گذشته، بهصورت مؤثر، دائمی و قانونی بر جزایر سهگانه اعمال حاکمیت کرده است.
▫️بیانیه اخیر اتحادیه اروپا فاقد هرگونه ارزش حقوقی و اجرایی بوده و صرفاً مصرف تبلیغاتی و نمایشی دارد؛ اقدامی برای جلب رضایت سیاسی کشورهای عربی منطقه، نه تصمیمی مبتنی بر واقعیتهای تاریخی و حقوقی.
🔹جزایر سهگانه، بخشی جداییناپذیر از خاک ایران هستند؛ نمادی از اقتدار ملی در خلیج فارس و نشانهای روشن از پیوستگی جغرافیا، تاریخ و هویت ایرانی. 🇮🇷
🔸همراه ما باشید در👇
پیامرسان ایتا:
@ostanepanjom
