استان پنجم — مهدی عباسی، دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری و از فعالان حوزه مسائل شهری، با تأکید بر اهمیت مدیریت علمی پسماند و اصلاح ساختار درآمدی شهرداریها، اعلام کرد که بسیاری از چالشهای شهری در کرمانشاه ریشه در ضعف مدیریت پسماند و نبود منابع درآمدی پایدار برای اداره شهر دارد.
عباسی در تحلیلی پیرامون وضعیت مدیریت شهری اظهار کرد: مسئله نظافت شهری تنها به جمعآوری ظاهری زبالهها محدود نمیشود، بلکه موضوعی گسترده در حوزه مدیریت پسماند و سلامت عمومی است. به گفته وی، زمانی که مدیریت پسماند بهصورت اصولی و علمی انجام نشود، پیامدهای آن نهتنها در حوزه بهداشت شهری بلکه در محیطزیست، هزینههای مدیریت شهری و کیفیت زندگی شهروندان نیز نمایان میشود.
وی با تشریح چرخه مدیریت پسماند افزود: مدیریت پسماند فرآیندی چندمرحلهای است که از تولید زباله آغاز میشود و تا تفکیک از مبدأ، جمعآوری، حمل، انتقال، پردازش، بازیافت یا دفع نهایی ادامه دارد. اگر هر یک از این حلقهها بهدرستی اجرا نشود، کل سیستم با اختلال مواجه میشود و هزینههای سنگینی را به شهر تحمیل میکند.
این پژوهشگر حوزه برنامهریزی شهری با اشاره به پیامدهای ضعف در مدیریت پسماند تصریح کرد: در چنین شرایطی معمولاً مجموعهای از ناهنجاریهای بهداشتی و اجتماعی در سطح شهر بروز میکند؛ از جمله افزایش بوی نامطبوع در برخی محلهها، رشد حشرات و جوندگان، گسترش آلودگیهای میکروبی، و کاهش رضایت عمومی شهروندان از خدمات شهری. به گفته او، انباشت زباله در معابر یا تأخیر در جمعآوری نیز میتواند به بروز اختلافات اجتماعی و کاهش مشارکت شهروندان در حفظ نظافت شهر منجر شود.
عباسی همچنین به پیامدهای زیستمحیطی این مسئله اشاره کرد و گفت: مدیریت نامناسب پسماند موجب تولید شیرابه و آلودگی خاک و منابع آب میشود و در برخی موارد نیز سوزاندن غیرقانونی زبالهها میتواند آلودگی هوا را تشدید کند. افزون بر این، زمانی که تفکیک از مبدأ انجام نشود، بسیاری از مواد قابل بازیافت از بین میروند و فرصتهای اقتصادی مرتبط با بازیافت نیز از دست میرود.
وی در ادامه به پیامدهای اقتصادی و مدیریتی ضعف در این حوزه اشاره کرد و افزود: نبود برنامهریزی دقیق در مدیریت پسماند باعث افزایش هزینههای جمعآوری، حمل و دفع زباله میشود. همچنین نبود دادههای دقیق درباره حجم پسماند، میزان تفکیک و مسیرهای جمعآوری، کارایی ناوگان خدمات شهری و پیمانکاران را کاهش میدهد.
عباسی در بخش دیگری از سخنان خود با ارائه پیشنهادهایی برای بهبود وضعیت مدیریت پسماند در شهرها، تفکیک زباله از مبدأ را مهمترین گام در اصلاح این چرخه دانست و گفت: استقرار سامانههای تفکیک در ساختمانها و معابر، آموزش عمومی در مدارس و محلات، و الزام پیمانکاران به جمعآوری تفکیکی از جمله اقداماتی است که میتواند کیفیت بازیافت و کاهش هزینههای دفع را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
وی همچنین بر ضرورت بهبود نظام جمعآوری زباله تأکید کرد و افزود: برنامهریزی مسیرهای جمعآوری باید متناسب با حجم واقعی زباله در محلهها انجام شود و مدت زمان باقی ماندن زباله در سطح شهر به حداقل برسد. به گفته او، استفاده از سامانههای ساده نظارتی برای ثبت حجم و کیفیت پسماند تحویلی نیز میتواند به افزایش شفافیت و بهرهوری کمک کند.
این پژوهشگر حوزه شهری توسعه بازیافت و تولید کمپوست از پسماندهای آلی را از دیگر راهکارهای مؤثر دانست و اظهار داشت: در صورتی که تفکیک از مبدأ بهدرستی اجرا شود، میتوان بخش قابل توجهی از پسماند تر را به کمپوست تبدیل کرد و مواد خشک قابل بازیافت مانند کاغذ، پلاستیک، فلز و شیشه را نیز وارد چرخه اقتصادی بازیافت نمود.
عباسی همچنین به نقش شوراهای شهر در ساماندهی این حوزه اشاره کرد و گفت: شورا میتواند از طریق تصویب مقررات نظارتی، ایجاد سازوکارهای تشویقی و بازدارنده، تخصیص بودجه برای آموزش عمومی و ایجاد سامانههای گزارش مردمی، نقش مهمی در بهبود مدیریت پسماند ایفا کند.
وی در ادامه به یکی دیگر از چالشهای اساسی مدیریت شهری یعنی نبود درآمدهای پایدار در شهرداریها پرداخت و تأکید کرد: بسیاری از مشکلات شهری زمانی تشدید میشود که مدیریت شهری به منابع درآمدی ناپایدار مانند فروش تراکم یا کمکهای دولتی وابسته باشد.
عباسی با اشاره به ضرورت اصلاح ساختار درآمدی شهرداریها گفت: شناسایی و فعالسازی منابع درآمدی مغفول، از جمله عوارض نوسازی، عوارض ساختمانی، درآمدهای حاصل از تبلیغات شهری، اجاره املاک شهرداری و پروژههای مشارکتی میتواند به تقویت پایههای مالی مدیریت شهری کمک کند.
وی همچنین بر ضرورت بهینهسازی فرآیند وصول عوارض تأکید کرد و افزود: لازم است سازوکارهای اجرایی برای وصول بهموقع عوارض قانونی تقویت شود تا شهرداریها بتوانند از ظرفیتهای موجود بهصورت مؤثر استفاده کنند.
این دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی در پروژههای شهری را از دیگر راهکارهای مهم دانست و گفت: ایجاد بسترهای قانونی و اداری مناسب برای مشارکت سرمایهگذاران در پروژههای عمرانی، خدماتی و تجاری میتواند نقش مهمی در توسعه شهری و ایجاد درآمدهای پایدار ایفا کند، البته این مشارکتها باید با شفافیت کامل و در چارچوب منافع عمومی شهروندان انجام شود.
عباسی همچنین استفاده بهینه از اموال و داراییهای شهرداری را یکی از ظرفیتهای مغفول مدیریت شهری دانست و اظهار داشت: شناسایی املاک بلااستفاده و بهرهبرداری مولد از آنها از طریق اجاره، مشارکت یا واگذاری هدفمند میتواند به ایجاد منابع مالی پایدار برای شهرداری کمک کند.
وی در ادامه با اشاره به ضرورت اصلاح فرآیندهای اداری در شهرداریها افزود: هوشمندسازی خدمات شهری، کاهش بروکراسی اداری و نظارت دقیق بر هزینهها میتواند به کاهش هزینههای غیرضروری و افزایش بهرهوری در مدیریت شهری منجر شود.
عباسی همچنین استفاده خلاقانه از ظرفیتهای محیطزیستی شهر را یکی از فرصتهای کمتر مورد توجه دانست و گفت: اقداماتی مانند کاشت درختان مثمر در بلوارها و معابر شهری میتواند علاوه بر بهبود کیفیت محیطزیست شهری و ارتقای منظر شهر، امکان ایجاد منابع درآمدی جدید از طریق مشارکت بخش خصوصی یا فروش محصولات را نیز فراهم کند.
وی در پایان با تأکید بر نقش شوراهای شهر در تحقق این اهداف خاطرنشان کرد: شورای شهر از طریق قانونگذاری، نظارت مؤثر بر عملکرد شهرداری و برنامهریزی برای توسعه منابع پایدار میتواند زمینه حل بسیاری از مشکلات شهری را فراهم کند. به گفته او، قرار گرفتن موضوع درآمد پایدار در اولویت سیاستگذاریهای شهری، یکی از مهمترین پیششرطهای توسعه متوازن و مدیریت کارآمد شهرهاست.
🔻لینک گروه «خط مطالبه»:
https://eitaa.com/joinchat/731448553C4cb566df78
💢تنها مراجع رسمی انتشار مطالب «استان پنجم»:
وبسایت:
کانال ایتا:
https://eitaa.com/ostanepanjom
صفحه روبیکا:
rubika.ir/emamidavood63
