▫️داود امامی، کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی
آقای علی مطهری، سالهاست شما را بعنوان شخصیتی محبوب میشناسم؛ از روزهایی که در مجلس بودید و با صراحت لهجه، استقلال رأی و ایستادن روی برخی مواضع، برای بسیاری از ما نماد یک سیاستمدار متفاوت به حساب میآمدید. بارها از شما دفاع شد، به این دلیل که تصور میشد هنوز «مسئله جامعه» برایتان اهمیت دارد.
🔻چند روز پیش، مصاحبهتان در شبکه افق را دیدم؛ همانجا که گفتید امروز که زنان هر طور میخواهند در جامعه ظاهر میشوند و هر کس هم اگر بخواهد، مشروبات الکلی بهراحتی پیدا میکند، دیگر چه آزادیای میخواهند.
▫️راستش، این جمله بیش از آنکه قانعکننده باشد، برای من سؤالبرانگیز بود و حرفم با شما دقیقاً از همینجا شروع میشود.
آقای مطهری، چرا آزادی را فقط در این چیزها میبینید؟
🔹آیا آزادی صرفاً به معنای کاهش سختگیری در برخی رفتارهای اجتماعی است یا مفهومی عمیقتر و ریشهدارتر در زندگی مردم دارد؟
▫️آزادی برای بخش بزرگی از جامعه، پیش از هر چیز، در امنیت معیشتی معنا پیدا میکند. جایی که دخل و خرج با هم نمیخواند، صحبت از آزادیهای ظاهری مسئله اصلی مردم را حل نمیکند.
🔻آزادی یعنی عدالت در فرصتها؛ یعنی اینکه هر کس به جایگاهی میرسد، اولین دغدغهاش رانت برای خود و خانوادهاش نباشد. آزادی یعنی اجازه داده نشود روابط جای ضابطه را بگیرد و شایستگی قربانی نزدیکی به قدرت شود.
🔻آزادی یعنی تحزب واقعی؛ نه تشکلهایی که فقط در موسم انتخابات فعال میشوند. وقتی احزاب کارآمد وجود ندارند، مسئولیتپذیری سیاسی هم از بین میرود و جامعه احساس میکند صدایش در تصمیمسازی شنیده نمیشود.
🔻آزادی یعنی رسانه مؤثر و مسئول؛ رسانهای که بتواند نقد کند، هشدار بدهد و مطالبهگری کند، نه اینکه یا به تریبون رسمی تبدیل شود یا در حاشیه، بیاثر بماند.
🔹و مهمتر از همه، آقای مطهری، آزادی یعنی حضور نخبگان در ساخت قدرت؛ امروز خلأ نخبگان در مجلس و دولت، برای مردم کاملاً ملموس است. جای آنها را کسانی پُر کردهاند که نه تجربه کافی دارند و نه تخصص لازم و نتیجه آن تصمیمهایی است که هزینهاش مستقیماً بر دوش جامعه میافتد.
▫️کاهش فشارهای اجتماعی، اگر هم واقعیت داشته باشد، جایگزین آزادی ساختاری نمیشود. آزادی را نمیتوان به «امکان انجام کارهای خلاف قانون به دلیل ضعف نظارت» تقلیل داد. این نه نشانه آزادی است و نه مایه رضایت عمومی.
🔹آقای مطهری، شاید مسئله امروز جامعه این نباشد که آزادی هست یا نیست؛ مسئله این است که آزادی چگونه تعریف میشود و در کجاها غایب است.
▫️انتظار از شما با سابقهای که از شما میشناسیم، این است که این تعریف، عمیقتر، دقیقتر و نزدیکتر به واقعیت زندگی مردم باشد.
داود امامی، روزنامه نگار کرمانشاهی
۱۸ بهمن ۱۴۰۴
