استان پنجم- پویش گفتوگومحور «خط مطالبه» پس از وقفهای کوتاه، فعالیت خود را با رویکردی گستردهتر از سر گرفته است؛ رویکردی که دیگر صرفاً به مسائل مدیریت شهری محدود نمیشود و طیفی از موضوعات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و مطالبات عمومی شهروندان را در بر میگیرد.
🔻در نخستین نشست این دوره، موضوع «کرمانشاه بعد از ساعت ۱۰ شب؛ چرا شهر خاموش است؟» مورد بررسی قرار گرفت؛ مسئلهای که از نگاه بسیاری از شهروندان با کیفیت زندگی شهری، اقتصاد محلی، گردشگری، امنیت و نشاط اجتماعی پیوند خورده است.
🔹در این نشست که با حضور فعالان اجتماعی و کارشناسان برگزار شد، دکتر یگانه شفیعی، پژوهشیار دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و دارای دکتری بیوتکنولوژی و مهندسی مدیریت آبادانی شهر و روستا و از کاندیداهای شورای شهر کرمانشاه به تشریح دیدگاههای خود درباره وضعیت حیات شبانه در کرمانشاه پرداخت.
▫️وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و اجتماعی کرمانشاه گفت: این شهر از نظر هویت تاریخی، تنوع فرهنگی، موسیقی، خوراک و سرمایه انسانی از ظرفیتهای قابل توجهی برخوردار است، اما این ظرفیتها هنوز در شب فعال نشدهاند. خاموش شدن شهر پس از ساعات ابتدایی شب تنها یک عادت شهری نیست، بلکه نشانهای از ضعف در برنامهریزی و هماهنگی میان نهادهای مسئول است.
🔹شفیعی با تأکید بر اینکه شهر مدرن صرفاً محل سکونت یا کار نیست، افزود: در نظریههای جدید شهرسازی، شهر بستری برای تجربه زندگی اجتماعی است. شهروند امروز نیازمند حس تعلق، تعامل اجتماعی و حضور در فضاهای عمومی است. اگر شهر نتواند این نیازها را پاسخ دهد، به تدریج با نوعی رکود اجتماعی مواجه میشود.
وی با بیان اینکه توسعه شهری در بسیاری از شهرهای کشور بیشتر بر پروژههای فیزیکی متمرکز بوده است، ادامه داد: ما خیابان و ساختمان ساختهایم، اما کمتر درباره «زندگی در شهر» اندیشیدهایم. نتیجه این رویکرد آن است که شهر از نظر کالبدی رشد کرده، اما از نظر اجتماعی و فرهنگی پویایی لازم را ندارد.
💢به گفته این پژوهشگر، خاموشی شبانه کرمانشاه را میتوان در همین چارچوب تحلیل کرد؛ زمانی که شهر بعد از ساعت مشخصی از حرکت بازمیایستد، یعنی پیوند عمیقی میان فضای شهری و زندگی اجتماعی شکل نگرفته است.
شفیعی یکی از پیامدهای این وضعیت را تأثیر آن بر نسل جوان دانست و گفت: بخش بزرگی از جمعیت شهر را جوانان تشکیل میدهند که نیازمند فضاهای سالم فرهنگی و اجتماعی برای حضور و تعامل هستند. اگر شهر نتواند این نیاز را پاسخ دهد، به تدریج نوعی انزوا یا حتی مهاجرت ذهنی و فیزیکی در میان جوانان شکل میگیرد.
▫️وی همچنین به مفهوم «اقتصاد شبانه» اشاره کرد و افزود: در بسیاری از شهرهای موفق جهان، شب بخشی از چرخه اقتصادی شهر است. کافهها، بازارچهها، رویدادهای فرهنگی و فضاهای عمومی در ساعات شب نیز فعال هستند و همین موضوع به رونق اقتصادی، گردشگری و افزایش سرزندگی شهری کمک میکند.
🔻این پژوهشگر با بیان اینکه کرمانشاه در حوزه گردشگری شبانه هنوز فاصله زیادی با ظرفیتهای واقعی خود دارد، تصریح کرد: شهری با چنین پیشینه فرهنگی و تاریخی میتواند شبهای پویاتری داشته باشد. در حالی که در حال حاضر گردشگران پس از ساعات ابتدایی شب گزینههای محدودی برای حضور در شهر دارند.
وی یکی از مهمترین پیشنیازهای شکلگیری حیات شبانه را فراهم شدن زیرساختهای شهری دانست و گفت: امنیت شهری، حملونقل عمومی شبانه، روشنایی مناسب معابر و وجود فضاهای عمومی فعال، از مهمترین زیرساختهایی است که میتواند زمینه حضور شهروندان و گردشگران در شب را فراهم کند.
🔹شفیعی در ادامه پیشنهاد داد مدیریت شهری برای ساماندهی این حوزه، یک «سند جامع اقتصاد شبانه» تدوین کند و در آن چارچوب مشخصی برای فعالیت کسبوکارهای شبانه، حمایت از رویدادهای فرهنگی و تعریف محدودههای ویژه برای فعالیتهای شبانه پیشبینی شود.
وی همچنین راهاندازی خطوط حملونقل عمومی شبانه، تقویت روشنایی معابر، افزایش حضور نیروهای خدمات شهری و انتظامی در مناطق پرتردد و ایجاد بازارچهها و برنامههای فرهنگی شبانه را از جمله اقدامات عملی در این زمینه دانست.
در ادامه این نشست، برخی از حاضران نیز بر ضرورت توجه به ظرفیتهای طبیعی و زیستمحیطی منطقه بهویژه زاگرس تأکید کردند. شفیعی در پاسخ به این دیدگاه اظهار کرد: توسعه شهری باید در چارچوب ظرفیتهای زیستمحیطی و با احترام به طبیعت شکل بگیرد؛ چرا که منابع طبیعی، بهویژه زاگرس، بستر اصلی شکلگیری حیات و تمدن در این منطقه بودهاند.
وی افزود: توسعه پایدار زمانی محقق میشود که رونق اقتصادی، پویایی فرهنگی و کیفیت زندگی شهروندان در کنار حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی دنبال شود.
🔹این پژوهشگر در بخش دیگری از سخنان خود، چشماندازی بلندمدت برای آینده کرمانشاه ترسیم کرد و گفت: هدف نهایی باید تبدیل کرمانشاه به یک کلانشهر الهامبخش در غرب کشور باشد؛ شهری با اقتصاد پویا، گردشگری فعال، فضاهای فرهنگی زنده، حملونقل کارآمد و مشارکت گسترده شهروندان در اداره امور شهری.
🔻نشست «کرمانشاه بعد از ساعت ۱۰ شب؛ چرا شهر خاموش است؟» نخستین برنامه از دور جدید پویش «خط مطالبه» بود؛ پویشی که با هدف ایجاد فضایی برای گفتوگوی کارشناسی، طرح مطالبات عمومی و تبادل دیدگاه میان فعالان اجتماعی، رسانهای و شهروندان شکل گرفته است.
▫️برگزارکنندگان این پویش اعلام کردهاند موضوعات نشستهای آینده نیز با محوریت مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهر و استان ادامه خواهد یافت تا بستری برای هماندیشی و ارائه راهکارهای عملی در حوزه مدیریت شهری و توسعه منطقهای فراهم شود.
