▫️گفتگو: داود امامی
استان پنجم- ۷۹ سال از آن روز میگذرد که نخستین موجهای رادیویی، صدای مردم کُرد را در تهران انعکاس دادند؛ صدایی که بعدها به بخشی از حافظه جمعی یک قوم تبدیل شد. امروز در گفتوگو با «فریبا عبدالملکی» بانوی صدا، گوینده رادیو کوردی تهران و مجری شبکه سحر، روایتِ بانویی را میشنویم که عمر خود را وقف حفظ زبان مادری، هویت فرهنگی و پیوند رسانه با مردم کرده است.
🔹به گزارش پایگاه خبری تحلیلی استان پنجم؛ برای بسیاری از ملتها، رادیو تنها یک رسانه نیست؛ «حافظهٔ زندهٔ فرهنگ» است. در میان کردها این معنا عمیقتر است. سالها پیش، زمانی که رسانههای کوردی کمصدا و کمتعداد بودند، رادیو نخستین پنجرهای بود که خانوادههای کُرد از آن صدای خود، زبان خود و هویت خود را میشنیدند. ۷۹ سالگی رادیو کوردی تهران تنها یک سالگرد نیست؛ یادآوری مسیری است که یک ملت برای حفظ زبان و فرهنگش پیموده و همچنان ادامه میدهد.
در این مسیر، حضور زنان کُرد در رسانه نقشی تعیینکننده داشته است؛ زنانی که نهفقط «گوینده»، بلکه حاملان هویت، حافظان زبان و سازندگان اعتماد اجتماعیاند. صدای زن کُرد در رادیو، صدای یک فرهنگ است؛ صدایی که از پشت میکروفن، از مرزهای جغرافیا عبور میکند و در دل میلیونها شنونده رسوب میکند.
🔹در میان این چهرهها، «فریبا عبدالملکی» یکی از نامهایی است که شنوندگان رادیو و بینندگان شبکه سحر با آن خاطره دارند. از سنندج تا تهران، از رادیو تا تلویزیون، از گویندگی تا دوبله و ترجمه، او بخشی از نسل صمیمی و حرفهای است که با عشق به زبان کوردی وارد رسانه شد و با تلاش، پشتکار و دانش، نامش را بهعنوان یکی از زنان فعال و قابلاحترام عرصه صدا مطرح کرد.
🔻به بهانه سالروز راهاندازی رادیو کوردی، با او گفتوگویی داشتهایم؛ گفتوگویی درباره زنان، رسانه، هویت، رادیو و تجربههای سالهای فعالیتش؛ گفتوگویی که هم جنبه انسانی دارد، هم حرفهای و هم فرهنگی.
💢 ۷۹ سال همصدایی با مردم کُرد
🔻استان پنجم: خانم عبدالملکی، برای مخاطبان ما کمی از خودتان و مسیر ورودتان به رسانه بگویید.
▫️من فریبا عبدالملکی، زاده سنندج هستم. در محیطی فرهنگی و هنری بزرگ شدم و همین باعث شد مسیرم به سمت رسانه باز شود. فعالیت حرفهایام را از سیزدهسالگی با برنامه کودک رادیو سنندج آغاز کردم؛ جایی که نخستین بار پشت میکروفون نشستم و معنای ارتباط با مردم را فهمیدم. سالها بعد، پس از مهاجرت به تهران، وارد شبکه جهانی سحر شدم و اکنون گوینده رادیو کوردی تهران و مجری برنامههای تلویزیونی هستم.
🔻استان پنجم: شروع ماجرا چگونه بود؟ چطور وارد گویندگی شدید؟
▫️روزی در دوران راهنمایی، گروهی از رادیو سنندج برای تست مجری برنامه کودک به مدرسه ما آمدند. من همیشه شنونده ثابت برنامه «باغچه گوڵان» بودم و با شوق بسیار تست دادم. از بین تعداد زیادی دانشآموز، من و یکی از دوستانم انتخاب شدیم. آن دو سال اجرای برنامه کودک مسیر زندگیام را تغییر داد؛ درست همانجا بود که فهمیدم گویندگی قرار است بخش مهمی از زندگیام شود.
🔻استان پنجم: بعد از آن چه شد؟ مسیر حرفهایتان چه زمانی جدیتر شد؟
▫️در دوران دبیرستان برای رادیو سنندج نمایشنامه مینوشتم. پس از دانشگاه ازدواج کردم و بهدلیل ادامه تحصیل همسرم به تهران آمدیم. سال ۱۳۸۳ از من برای دوبله فارسی به کوردی تست گرفتند و بهدلیل تسلط به زبان کوردی و تمرینهای فن بیان، پذیرفته شدم. مدتی بعد برای اجرا و گویندگی تلویزیونی نیز دعوت شدم و مسیرم کاملاً حرفهای شد.
🔻استان پنجم: شما در حوزههای مختلفی مثل رادیو، تلویزیون، دوبله، ترجمه و نقد سینما فعالید. این تنوع از کجا آمده؟
▫️بخش زیادی از این فعالیتها به علاقه قلبیام بازمیگردد. از کودکی بهواسطه خانواده هنریام با تئاتر و هنر آشنا بودم. بعدها وارد دوبله شدم و اکنون ۲۲ سال است که با شبکه جهانی سحر بهعنوان گوینده، مجری، مترجم و دوبلور همکاری دارم. در کنار اینها، ارزشیاب نشریه «سینمای پیشرو» هستم و داوری جشنواره ملی فیلم پارس را نیز تجربه کردهام. این تنوع باعث شده دید گستردهتری نسبت به فرهنگ و رسانه داشته باشم.
🔻استان پنجم: امروز سالروز رادیو کوردی تهران است. نقش این رسانه را در هویت فرهنگی کردها چگونه ارزیابی میکنید؟
▫️رادیو کوردی تهران بخشی از حافظه فرهنگی ماست. این رادیو طی ۷۹ سال گذشته نهتنها صدای مردم بوده، بلکه روایتگر تاریخ و فرهنگ کردها نیز بوده است. برای بسیاری از خانوادهها، رادیو نخستین رسانه دسترسپذیر بود؛ جایی که زبان مادری، موسیقی و ادبیات کوردی زنده نگه داشته شد. امروز نیز با وجود شبکههای متعدد، رادیو نقطه اتصالی عمیق میان نسل قدیم و جوانتر است.
🔻استان پنجم: به عنوان یک بانوی کُرد، حضور زنان در رسانه چقدر دشوار و پرچالش بوده است؟
▫️قطعاً آسان نبود. زنان کرد همیشه در کنار تواناییهایشان، مسئولیتهای خانوادگی هم بر دوش دارند. اما باور دارم موفقیت یک زن به اثری است که در جامعه میگذارد، نه صرفاً عنوان شغلیاش. زنان کرد همیشه اهل تلاش، صبوری و خلاقیت بودهاند. خوشبختانه امروز حضور دختران کُرد در رسانه بسیار پررنگتر شده و این اتفاق ارزشمندی است.
🔻استان پنجم: پیام شما برای بانوان کرد و خانوادهها چیست؟
▫️توصیهام این است که زنان کرد رؤیاهایشان را جدی بگیرند و آنها را در وجود همسر یا فرزندان گم نکنند. خانواده با مهربانی، تعادل و احترام شکل میگیرد؛ نه با چشمپوشی از تواناییهای فردی. خانوادهها باید از بلندپروازیهای خودخواهانه دوری کنند و بهجای آن فضایی سرشار از عشق، رشد و امنیت برای همه اعضا فراهم کنند.
🔻استان پنجم: به دخترانی که میخواهند وارد رسانه و گویندگی شوند چه توصیهای دارید؟
▫️تمرین، مطالعه و پشتکار. رسانه دنیای آسان و زودبازدهی نیست؛ اما اگر کسی به آن عشق داشته باشد، هیچچیز به اندازه صدای مخاطب انگیزهبخش نیست. زبان مادریتان را حفظ کنید، مطالعه مستمر داشته باشید و هیچوقت از یادگیری فن بیان، ادبیات و تحلیل رسانهای غافل نشوید.
🔻استان پنجم: و حرف پایانی شما برای مخاطبان رادیو کوردی؟
▫️این رادیو ۷۹ سال با صدای مردم زنده بوده است. من خود را عضوی کوچک از خانواده بزرگ کرد میدانم و از مردم نازنین زادگاهم سپاسگزارم که همیشه همراه رسانه بودهاند. امیدوارم صدایمان همواره ادامهدهنده فرهنگ، زبان و اصالت کردستان باشد.
💢 باور به خود، احترام به زبان مادری و پشتکار؛ سه پیام اصلی فریبا عبدالملکی
🔹گفتوگو با فریبا عبدالملکی، تنها مرور خاطرات یک گوینده یا روایت مسیر حرفهای یک بانوی رسانه نبود؛ بازخوانی بخشی از تاریخ شفاهی «رسانه و هویت کوردی» بود. در سخنان او ریشههایی دیده میشود که زنان کُرد سالهاست بر خاک صبور این فرهنگ نشاندهاند؛ ریشههایی از جنس تلاش، ماندگاری، عشق به زبان مادری و التزام به حرفهایگری.
رادیو برای مردم کُرد همیشه بیش از یک ابزار اطلاعرسانی بوده است. رادیو پنجرهای بود که از دل کوهستانها، شهرها و روستاها صدای یک ملت را بازتاب میداد؛ صداهایی که نهفقط خبر میخواندند، بلکه امید، امنیت و احساس تعلق را به نسلها منتقل میکردند. زنان کُرد در این میان نقشی چند برابر داشتهاند: اثبات توانمندی در فضایی مردانه، حفظ زبان در دورههای دشوار، و ساختن الگوهای الهامبخش برای نسلهای بعد.
🔻فریبا عبدالملکی روایتگر همین مسیر است؛ زنی که از سنندج تا تهران صدایش همراه مردم بوده و حضورش بخشی از سرمایه فرهنگی رسانه کوردی محسوب میشود. او نماد نسلی از زنان است که بیهیاهو اما با پشتکار، جای خود را در رسانه تثبیت کردند؛ مسیری که با صدا آغاز شد و در ادامه به ترجمه، اجرا، دوبله و تجربههای متنوع فرهنگی رسید.
امروز که رادیو کوردی ۷۹ ساله میشود، نگاه به گذشته تنها برای یادآوری تاریخ نیست؛ برای درک مسئولیت امروز است. مسئولیتی که رسانه کوردی، گویندگان، نویسندگان و تولیدکنندگان محتوا در حفظ و تقویت هویت فرهنگی بر عهده دارند. نسل جدید رسانه همچون نسل عبدالملکی باید زبان کوردی را زیبا، صحیح و بهروز به مخاطب ارائه کند. زیرا رسانه فقط بازتابدهنده واقعیت نیست؛ سازنده آن نیز هست.
▫️در پایان این گفتوگو، پیام روشن عبدالملکی برای دختران و زنان جوانی که رؤیای ورود به رسانه دارند، بیش از هر چیز اهمیت دارد: «باور داشتن به خود، احترام به زبان مادری و پشتکار در مسیر حرفهای.»
شاید همین سه جمله خلاصه همه آن چیزی باشد که زنان موفق رسانه کوردی طی دههها با عمل خود ثابت کردهاند.
💢 صدایی که هرگز خاموش نخواهد شد
رادیو کوردی ۷۹ ساله شده است؛ اما زبان کوردی، حضور زنان در رسانه و صدای اصیل این فرهنگ هنوز جوان، زنده و روبهفروغ است. این صدا ادامه خواهد یافت؛ صدایی که هرگز خاموش نمیشود، زیرا ریشه در مردمی دارد که قرنها با زبان و فرهنگ خود ایستادهاند.
گفتگو: داود امامی
پایگاه خبری تحلیلی استان پنجم
