محمد باقری چقاحسینی
برای بسیاری از خانوادههای کرمانشاهی، خودرو دیگر یک کالای لوکس نیست؛ وسیلهای ضروری برای رفتوآمد، کار، سفر و زندگی روزمره است. با این حال، وقتی صحبت از خودروهای داخلی میشود، یک گلایه قدیمی همچنان پابرجاست: چرا میان قیمت خودرو و کیفیتی که مصرفکننده دریافت میکند، چنین فاصلهای وجود دارد؟
مردم حق دارند از خودرویی که بابت آن هزینه سنگینی پرداخت میکنند، کیفیت، ایمنی، دوام و خدمات پس از فروش مناسب انتظار داشته باشند. مسئله فقط ظاهر خودرو یا امکانات رفاهی نیست؛ کیفیت قطعات، مونتاژ، مصرف سوخت، استهلاک، عملکرد ترمز و تجهیزات ایمنی، همه مستقیماً با جان و مال مردم ارتباط دارند. وقتی یک خودرو با قیمت بالا خریداری میشود اما مالک آن از همان ماههای نخست با هزینههای تعمیر و تعویض قطعات مواجه میشود، طبیعی است که احساس کند در این معامله، سهم او از کیفیت کمتر از چیزی بوده که باید باشد.
در کرمانشاه این مسئله ابعاد دیگری هم پیدا میکند. بسیاری از مردم برای سفرهای بینشهری و روستایی، مسیرهای طولانی و جادههای کوهستانی استان از خودرو استفاده میکنند. بنابراین کیفیت و ایمنی خودرو برای یک خانواده کرمانشاهی صرفاً یک موضوع اقتصادی نیست؛ مستقیماً با امنیت سفر و سلامت سرنشینان ارتباط دارد.
از سوی دیگر، نمیتوان همه مشکلات صنعت خودرو را فقط به خودروساز نسبت داد. صنعت خودرو برای حرکت به سمت کیفیت واقعی، به زنجیرهای از قطعهسازان توانمند، فناوری بهروز، نیروی انسانی متخصص، استانداردهای جدی و نظارت مؤثر نیاز دارد. اما در نهایت مصرفکننده نباید هزینه ناکارآمدیهای این زنجیره را پرداخت کند.
رقابت نیز یکی از حلقههای مفقوده این بازار است. وقتی مصرفکننده انتخابهای محدود داشته باشد، انگیزه برای ارتقای کیفیت کاهش پیدا میکند. خودروسازی که بداند محصولش فارغ از کیفیت، همچنان بازار خود را دارد، ممکن است فشار کمتری برای اصلاح و نوآوری احساس کند. کیفیت واقعی زمانی شکل میگیرد که مشتری بتواند انتخاب کند و تولیدکننده برای حفظ مشتری مجبور باشد بهتر تولید کند.
مردم کرمانشاه و دیگر نقاط کشور، انتظار غیرمنطقی ندارند. مطالبه آنها ساده است: خودرویی متناسب با پولی که میپردازند. خودرویی که ایمن باشد، دوام داشته باشد، قطعات آن کیفیت قابل قبول داشته باشد و پس از خرید، مالک را گرفتار هزینههای پیشبینینشده نکند.
صنعت خودروی ایران برای حفظ آینده خود، بیش از هر چیز به بازگشت اعتماد مردم نیاز دارد. این اعتماد با تبلیغات و وعدههای جدید ساخته نمیشود؛ با محصول باکیفیت، قیمت منطقی، خدمات واقعی و احترام به حقوق مصرفکننده ساخته میشود.
خودروی ایرانی زمانی میتواند مایه افتخار باشد که مصرفکننده ایرانی هنگام خرید آن، احساس نکند بین قیمت پرداختی و کیفیت دریافتی فاصلهای ناعادلانه وجود دارد.