تحلیلی بر جشنواره شهید رجایی کرمانشاه؛ تقدیر از چه چیز؟

▫️ داود امامی، روزنامه‌نگار

خبری خواندم که روز شنبه ۲۶ مهرماه، در بیستمین دوره جشنواره شهید رجایی استان کرمانشاه، از دستگاه‌های برتر اجرایی و دستگاه‌های منتخب موضوعی استان تقدیر به عمل آمده است.
🔻راستش را بخواهید، با شنیدن این خبر هم تأسف خوردم و هم خنده‌ام گرفت.
وقتی می‌بینم کمترین نظارتی بر بازار و قیمت‌ها هست؛ وقتی هنوز نمی‌دانم قیمت یک قرص نان سنگک در کرمانشاه چقدر است و هر نانوایی به دلخواه و بهانه خود می‌فروشد.
وقتی وضعیت جاده‌ها را می‌بینم، از لکه‌گیری گرفته تا بهسازی و آمار کشتارهای جاده‌ای را مرور می‌کنم.
وقتی به خدمات اندک به مددجویان و صف‌های طولانی کسانی نگاه می‌کنم که عزت و کرامتشان را در انتظار دریافت حقی گذاشته‌اند که حالا به «صدقه» تبدیل شده است.
وقتی قطعی‌های مکرر و اُفت فشار آب در شهرها را می‌بینم و هیچ چاره‌اندیشی مؤثری برای بحران آینده آب وجود ندارد.
وقتی وضعیت کشاورزی استان و گلایه‌های بی‌پاسخ کشاورزان را می‌شنوم.
وقتی شرایط برق، گاز و بیمارستان‌های استان را می‌بینم…
💢نمی‌خواهم سیاه‌نمایی کنم، اما انصافاً جای دارد از کسی که این دستگاه‌ها را «برتر» معرفی کرده، بابت هوش سرشارش هم تقدیر شود!
جالب اینجاست که بیشترِ انتقادات روزانه مردم دقیقاً متوجه همین دستگاه‌هایی است که در این جشنواره مورد تقدیر قرار گرفته‌اند.
برای اطمینان، با چند تن از دلسوزان و صاحب‌نظران استان و برخی مدیران اسبق تماس گرفتم و نظرشان را جویا شدم. همه تقریباً یک حرف مشترک داشتند:
🔻چطور ممکن است برخی از این دستگاه‌ها که مردم هر روز با ضعف خدمات‌شان دست‌به‌گریبانند، در فهرست «برترین دستگاه‌های اجرایی استان» قرار بگیرند؟
پاسخ را شاید باید در نوع نگاه و سازوکار ارزیابی این جشنواره‌ها جست‌وجو کرد. به نظر می‌رسد معیارهای انتخاب در چنین برنامه‌هایی بیش از آنکه عملکردمحور و مردم‌محور باشد، فرم‌محور و اداری است.
در واقع، امتیازها بیشتر بر پایه شاخص‌هایی چون ارسال به‌موقع گزارش‌ها، رعایت آیین‌نامه‌ها، تکمیل فرم‌های خودارزیابی یا ثبت مستندات در سامانه‌های اداری داده می‌شود؛ نه بر اساس شاخص‌هایی مانند رضایت مردم، کیفیت خدمات، اثربخشی پروژه‌ها یا میزان شفافیت عملکرد.
🔻به عبارتی دیگر، مردم در این میان مغفول‌اند؛ رضایت یا نارضایتی‌شان جایی در این ارزیابی‌ها ندارد. به همین دلیل است که گاهی دستگاه‌هایی که مردم از عملکردشان ناراضی‌اند، در جشنواره‌ها «برتر» معرفی می‌شوند؛ در حالی که در افکار عمومی چنین برداشتی وجود ندارد.
مردم وقتی می‌بینند سازمان‌هایی که خودشان روزانه با نواقص و کم‌کاری‌شان مواجه‌اند، تندیس و لوح تقدیر می‌گیرند، واقعاً خنده‌شان می‌گیرد!
این تناقض میان واقعیت میدانی و گزارش‌های رسمی، نه تنها موجب بی‌اعتمادی، بلکه باعث دلسردی مردم از سازوکارهای نظارتی و ارزشیابی دولتی می‌شود. اگر نگاه مردمی مبنای ارزیابی بود، بی‌تردید دستگاه‌های دیگری به‌عنوان نمونه انتخاب می‌شدند.
🔻واقعیت این است که جشنواره‌هایی از این دست، اگر به جای نمایش و تشریفات، بر نقد صادقانه، ارزیابی دقیق و معیارهای مردمی استوار شوند، می‌توانند نقشی مثبت در بهبود عملکرد دستگاه‌ها داشته باشند. اما تا زمانی که ارزیابی‌ها بر پایه‌ی فرم و آمار اداری باشد، نتیجه همین خواهد بود:
تقدیر از فرم‌ پُرکُن ها، نه از مردم دارها.

🔸همراه ما باشید در👇
پیام‌رسان ایتا:
@ostanepanjom